Open brief aan mevrouw Crevits – Door de sandwichstress houden directeurs het steeds sneller voor bekeken.

Open brief aan mevrouw Hilde Crevits door Hilde Van Bulck – 7 augustus 2017

Door sandwichstress houden schooldirecteurs het steeds sneller voor bekeken
Om het probleem op te lossen, moet de deur van het heilig huisje worden geopend.

Geachte mevrouw Crevits,

Naar aanleiding van de artikels Vier op tien scholen starten op 1 september met nieuwe directie in het Nieuwsblad en Enorme werkdruk doet schooldirecteurs sneller afhaken op deredactie.be wil ik een belangrijk element toevoegen aan het onderzoek dat u gaat voeren naar de oorzaken van waarom directeurs het snel voor bekeken houden.

Waar scholen nood hebben aan een zekere continuïteit in de leidinggevende functie blijkt de realiteit heel anders te zijn. In werkelijkheid is er een verloop van directeurs die enkele jaren ervoor met een groot enthousiasme aan de job zijn begonnen. Vol idealen en met de beste intenties namen ze graag de volle verantwoordelijkheid om een goed kader te scheppen voor hun personeel en ervoor te zorgen dat de leerlingen zich goed voelen en hun intellectuele capaciteiten kunnen ontwikkelen.

Wat gebeurt er dan toch dat de directeurs – en in één beweging neem ik ook de leerkrachten die met hetzelfde probleem kampen mee – zo snel hun passie en hun drive verliezen? De job op zich is boeiend en eigenlijk ook wel leuk. Wie van een uitdaging houdt, kan zich volop uitleven. De contacten zijn talrijk en gevarieerd. Waarom geven ze het dan op? Een aantal argumenten werden reeds ruim aangesneden in beide artikels: een manke omkadering, verschillende functies onder één petje, interne en externe regelgeving, administratieve overbelasting en uiteraard ook de voorbereiding op de job.

En toch mevrouw Crevits zijn dit niet àlle redenen. Als er over de overbelasting van het onderwijzend personeel gesproken wordt dan is er iets waar zelden over wordt gesproken. Alsof het een taboe is, een heilig huisje waarvan de deur niet mag worden geopend, alsof het er niet toe doet. Maar het doet er wel degelijk toe. Waar ik het met u wil over hebben mevrouw Crevits zou wel eens een belangrijke sleutel kunnen zijn naar een weg waarbij directeurs voldoende ademruimte hebben om hun mooie functie gedurende vele jaren te kunnen uitoefenen.

Zelf ben ik ook directeur geweest in een middelbare school. Ik ben slechts drie jaren gebleven. Ik hield het voor bekeken en niet omdat ik me niet bekwaam achtte. Ondertussen begeleid ik directeurs en leerkrachten zowel uit het basis- als uit het secundair onderwijs die gebukt gaan onder het gewicht van het heilige huisje.

Een eerste kennismakingsgesprek met een directeur die begeleiding aanvraagt, gaat eigenlijk bijna nooit over één van de redenen die in de artikels worden aangekaart. Ze worden wel eens terloops vermeld, maar het is niet hun voornaamste zorg. Hun belangrijkste bekommernis gaat over de effecten van verstoorde intermenselijke relaties, de intriges en de machtspelletjes die langdurig worden gespeeld waarbij het er onverbiddelijk aan toe kan gaan. Het klinkt bijna als een thriller, maar ik kan u verzekeren, mevrouw, dat het voor sommige directeurs zo is. Onafgewerkte erfenissen uit het verleden zoals de impact van een fusie bijvoorbeeld kan een school jaren later nog verdelen in groepen die trouw blijven aan hun oorspronkelijke habitat en daardoor een rustige schoolsfeer belemmeren. Het effect op de leerlingen laat ik hier dan nog even buiten beschouwing.

Een school is een levendig systeem dat leeft en ademt, dat sommige gebeurtenissen uit het verleden moeilijk kan loslaten én dat toch streeft naar evenwicht en harmonie. Als we kinderen begeleiden die leer- of gedragsmoeilijkheden als signaal naar de buitenwereld vertonen, dan weet u ook dat spanningsvelden in de familiale context mee aan de basis kunnen liggen van het probleem. Het kind vindt gemakkelijker rust en geluk als er aan het evenwicht in de familie wordt gewerkt. Zo is het ook met een school. Aandacht voor het emotioneel evenwicht van de school als systeem, maar ook van elke leerkracht, zal niet alleen de directeur ten goede komen, maar ook de leerlingen en de ouders en het onderwijsbeeld in het algemeen.

U zei het reeds zelf in het artikel: ‘In sommige scholen is er geen verloop van directie. Directeurs blijven er heel lang. De sfeer is er goed.’ Dit is een belangrijke leidraad. Eerst moet de sfeer goed zijn, dan pas kan men écht werken en leren. Het bijsturen van de sfeer vraagt echter totaal andere maatregelen dan diegene die nodig zijn voor de eerder genoemde hiaten.

Vorige week publiceerde ik een blog ‘Bevrijd je van je sandwichstress op school’ waarin ik het probleem van vandaag uit de doeken doe. Het is niet dat er geen oplossingen bestaan. Ze zijn er heel zeker. Ze zijn enkel van een andere aard dan de oplossingen die we al jaren hanteren. Bovendien zijn ze eenvoudig, brengen ze vreugde en motivatie en dragen ze bij aan een liefdevol onderwijs waar leerlingen zo’n behoefte aan hebben.

Mevrouw Crevits, net zoals u ken ik de noodkreten van schooldirecteurs. Ik nodig u graag uit op de koffie zodat Hilde en Hilde elkaar kunnen vinden in en spreken over wat voor hen allebei een passie is: Kwaliteitsvolle, gedreven en liefdevolle scholen.

Met levenslustige groet

Hilde Van Bulck

Deze open brief is een reactie op:
* Nieuwsblad 7 augustus: Vier op tien scholen starten op 1 september met nieuwe directie door Jens Vancaeneghem
*Deredactie.be: Enorme werkdruk doet schooldirecteurs sneller afhaken door Bart Rooms