Bevrijd je van je sandwichstress op school!

Sandwichstress op school? Wie lijdt er niet aan? Wie wil er van bevrijd worden? En wat is sandwichstress eigenlijk? Sandwichstress is de stress die ontstaat wanneer er langs alle kanten druk op je wordt gelegd en eisen aan je worden gesteld waaraan je probeert te voldoen. Door de overload blijkt het echter een onmogelijke zaak om de verwachtingen in te vullen. Directeurs kennen het fenomeen heel goed. Het departement van onderwijs, de schoolbesturen, de ouders, de leerkrachten, de e-mails, de smartphone, de scholengemeenschap, belangengroepen, participatie- en overlegorganen, allemaal hebben ze verwachtingen die om een realisatie vragen. En dan vergeet ik er waarschijnlijk nog een paar. Voor leerkrachten is het niet anders. De leerplannen, de vakvergaderingen, de leerlingen, de ouders, de directie, de pedagogische begeleiding, de collega’s, de maatschappij en het gezin vragen van hen om met alle wensen en reglementeringen rekening te houden. En wie dacht dat leerlingen aan de sandwichstress ontsnappen die heeft het mis. Ze proberen te voldoen aan de eisen van papa en mama of andere belangrijke personen in hun leven, van hun leerkrachten, sociale media en hun vrienden.

Langs alle kanten worden er van buitenaf vragen gesteld met de bedoeling dat je eraan voldoet. De meeste directeurs, leerkrachten en leerlingen proberen het ook naar best vermogen en nemen de vraag mee naar binnen. Als er te veel vragen komen, dan krijgt men de eisen niet meer voldoende verwerkt. Voor je het weet stapelen er zich laagjes stress op die zich vastzetten in het lichaam. Sommige laagjes verteren niet goed. Als er teveel laagjes zijn, dan valt er net zoals bij een goed gevulde sandwich wel eens een laagje uit. Je gaat door het lint, je wordt ziek, je reageert buitensporig waar je dat vroeger niet zou gedaan hebben. Het spreekt vanzelf dat het prestatievermogen eronder begint te lijden en het zelfbeeld van vertrouwen en zich goed voelen een deuk krijgen.

Alsof dat nog niet voldoende zou zijn, is het grootste gevaar niet zozeer de eisen die van buitenaf worden gesteld, maar wel de eisen die we aan onszelf stellen en ons vermogen om er soepel mee om te gaan. Voor zowel volwassenen als kinderen schuilt er een grote valkuil in de eigen innerlijke stemmetjes die je vertellen dat je dit of dat toch beter had kunnen doen of dat je net niet goed genoeg bent. Zulke gedachten dragen niet bij aan het welbevinden en het goed functioneren op school. De gevolgen ervan zijn pijnlijk zichtbaar in het onderwijs. Stressgerelateerde ziekten, schoolverzuim, pesterijen, leermoeilijkheden, enz… die allemaal voortvloeien uit een te overvloedig emotioneel gevulde sandwichgevoel.

Is het dàt wat we willen in een sector die zo’n mooie taak heeft, één van de mooiste die er is? Kinderen en jongeren begeleiden naar een fantastisch volwassen leven. Ik denk het niet!
Het begin van het schooljaar is hét ideale moment om te voorkomen dat we sandwichstress opstapelen. Goed begonnen is half gewonnen zegt het spreekwoord. Op het eerste zicht lijkt het een gigantische evenwichtsoefening, maar in feite is het eenvoudiger dan het lijkt.

De tools die je kan inzetten bevinden zich in jezelf. Door je eigen aanwezig zijn te verankeren zodat je op elk moment stevig met je twee voeten op grond staat, creëer je al een verschil om u tegen te zeggen. Het zou de eerste les kunnen zijn die in een klas wordt aangeleerd. Het zou de start van de eerste personeelsvergadering van het schooljaar kunnen zijn. In mijn boek De eigenwijze kikker beschrijf ik de acht eenvoudige én doeltreffende assen van het zijnswiel. Elke persoon heeft de tools ervan in zich. Ze leren je om de sandwichstress van je af te schudden op een manier die je overal kunt inzetten. Op vier dagen tijd train ik volwassenen om de acht assen te integreren in hun werk met kinderen en jongeren. Wat is het allereerste effect? Nu verwacht je misschien één of ander verantwoord pedagogisch of didactisch antwoord. Dat krijg je niet. Het effect is blijheid, jawel, blijheid, vreugde…! En als men blij en vreugdevol is, worden leren en les volgen veel gemakkelijker.

Via educatieve opstellingen pakken we de sandwichstress-emoties aan zoals we nog nooit deden. In plaats van ze te onderdrukken of ze dood te zwijgen, gaan we naar de wortel van hun bestaan. We maken ze zichtbaar via de prachtige helende werkwijze van educatieve opstellingen. Doordat ze gezien en erkend worden, komen de betrokken emoties tot rust en ontstaat er ruimte voor lichtgevend onderwijs. Onderwijs dat elk kind uitnodigt om zijn licht te doen stralen. En dàt geïnspireerd door volwassenen die een voorbeeld zijn van licht en liefde. Want kinderen leren door imitatie. Bevrijd je vol vertrouwen van je sandwichstress. We zijn op goede weg…!

Sandwichstress bestaat niet enkel in het onderwijs. Je vindt het overal terug. Het goede nieuws is echter dat je je er overal kunt van bevrijden. Doen maar! We zijn op goede weg.

Als je dit een leuke blog vindt, heb ik er niets op tegen dat je hem verder deelt.

Hilde Van Bulck

Lees ook de open brief voor mevrouw Crevits die ik op 8 augustus heb geschreven naar aanleiding van twee artikels die over verloop bij schooldirecteurs ging.